HUMBJA PAS UDHEZIMIT

Falënderimi i takon All-llahut. Atë e falënderojmë dhe prej Tij falje dhe ndihmë kërkojmë. Kërkojmë mbrojtje nga All-llahu prej të këqijave të vetvetes dhe të veprave tona. Kë e udhëzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kë e largon nga rruga e vërtetë, s'ka kush e udhëzon. Dëshmoj se s'ka hyjni tjetër përveç All-llahut, i Cili është Një dhe dëshmoj se Muhammedi është rob dhe i dërguar i Tij.

Vëllezër të nderuar besimtarë!

Eshtë bërë traditë e hoxhallarëve që pas stinëve të adhurimeve të caktuara të mbajnë ligjërata, bosht i të cilave zakonisht është porosia për vazhdim në të mbara dhe adhurime, edhe nëse jo sikur në ato që ishin më parë. "Cka pas Ramazanit...", "Cka pas Haxhit...", janë disa nga titujt që i dëgjojmë shpesh pas këtyre sezoneve të adhurimeve madhore.

As ne nuk do t'i ikim kësaj vetëm se - të nderuar – do t'i referohemi problemit pak më drejtpërdrejt. Do të flasim për humbjen pas udhëzimit, temë kjo e motivuar një ajet kur'anor, i cili flet për një njeri, përfaqësues i një kategorie njerëzish, të cilët i bashkon një element shumë dëshpërues: falimentimi. Nuk e kam fjalën për humbje në biznese e tregti, jo, ajo iu ndodhe edhe të besimtarëve të sinqertë, por për ata që falimentojnë nga rruga e drejtë. Allahu na rrëfen për këtë/a e thotë:

"æóÇÊúáõ Úóáóíúåöãú äóÈóÃó ÇáøóÐöíó ÂÊóíúäóÇåõ ÂíóÇÊöäóÇ ÝóÇäÓóáóÎó ãöäúåóÇ ÝóÃóÊúÈóÚóåõ ÇáÔøóíúØóÇäõ ÝóßóÇäó ãöäó ÇáúÛóÇæöíäó

Dhe lexoju atyre tregimin e atij që ia patëm dhënë dituritë Tona, ndërsa ai u zhvesh prej tyre dhe atëherë atë e shoqëroi shejtani dhe kështu ai u bë prej të humburve". El-A'rafë, 175.

Nuk do të flasim për këtë njeri por për fatin e atyre që trasuan rrugën e këtij njeriu, disa që në relacionin e humbjes ndanë barrën e udhëtimit bashkërisht me të. Ndaj, ju lutem, "bëni veshët katër"- siç thotë populli, dhe dëgjoni këto fjalë ndoshta Allahu i Madhëruar vazhdimin në udhëzimin e drejtë dhe përmirësimin eventual të disave prej nesh e bënë pikërisht prej tyre!

1. Koncepti islam mbi udhëzimin

Udhëzimi është dhurata më e çmuar që Allahu i Madhëruar i jep njeriut. Kjo për faktin se prej tij varet një e ardhme, fundi i së cilës nuk mbërrin kurrë. Udhëzimi përcakton Xhennetin dhe Xhehennemin, statut ky që do të duhej ta bënte aktual gjithmonë. Kjo ngase shembulli i tij i ngjan shembullit të një bime, e cila po u mboll në një tokë të pëlleshme, me gjithë mundësitë që ka për kultivim të mirë, në rast si i lihen edhe barishtet e egra, atëherë edhe po u zhvillua nga shumësia e tyre vështirë se do të dukej për të mos thënë se vështirë se do të mbijetonte. Kurse fati i kësaj bime sikur të mbillej në një tokë të vrazhdë dhe pa ujë sigurisht se do të ishte fatal. Mandatin e bujkut këtu e shohim të fokusuar në dy drejtime:

· Gjetja e vendit të përshtatshëm, dhe

· Kujdesit sistematik për të mbjellën.

Këtë mandat, në shembullin e udhëzimit, e kanë trajtuar dy tekste fetare, i pari prej të cilave hadith autentik kurse tjetri ajet kur'anor. Imam Muslimi transmeton nga Ebu Dherri se Pejgamberi, alejhi’s selam duke cituar Allahun e Madhëruar ka thënë:

"íÇ ÚÈÇÏí ßáßã ÖÇá ÅáÇ ãä åÏíÊå¡ ÝÇÓÊåÏæäí ÃåÏßã

O ju robërit e Mi! Që të gjithë jeni të humbur me përjashtim të atyre që Unë i kam udhëzuar ndaj kërkoni udhëzim që t'iu udhëzoj...".

Hadithi sqaron se pronar i tokës së udhëzimit është Allahu i Madhëruar dhe vetëm Allahu i Madhëruar kurse kontrata ndërmjet Tij dhe njeriut ka vetëm një nen, dhe atë të përshkruar në këto ajete kur'anore:

" Þõáú Åöäøó ÕóáóÇÊöí æóäõÓõßöí æóãóÍúíóÇíó æóãóãóÇÊöí áöáøóåö ÑóÈøö ÇáúÚóÇáóãöíäó

Thuaj: "Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janë thjesht për All-llahun, Zotin e botëve". El En'amë, 162.

"æóÇÚúÈõÏú ÑóÈøóßó ÍóÊøóì íóÃúÊöíóßó ÇáúíóÞöíäõ

Dhe adhuroje Zotin tënd deri të vijë ty e vërteta (vdekja)". El Hixhr, 99.

2. Feja dhe adhurimet dallojnë

Adhurimet, në kuptimin me të cilin ne i marrim e jo me atë real që kanë, nuk janë fe. Ato janë vetëm një pjesë e vogël ani pse shumë me rëndësi e saj. Kështu, ndërlidhja me adhurimet si pjesë dhe jo me fenë si tërësi paraqet një injorancë të llojit të vet e cila nuk ka shpjegime tjetër vetëm se të një humbjeje të qartë. Fjalën e kam për ata që Allahun e njohin vetëm në Ramazan apo ditë të caktuara (xhuma, bajrama, etj)...

Me këtë nuk pretendojmë se nuk bën të adhurohet Allahu në Ramazan ose stinë tjera me dobi siç jemi ne tani në to, assesi, synimi ynë është zhdukja e botëkuptimeve të gabuara përkitazi me adhurimet. Ato mund të jene sezonale në kuptim të shanseve dhe mundësive për një përfitim sevapesh e mirësish prej Allahut për të shlyer mëkatet por jo për ta harruar më pas Atë. Ja edhe shpjegimi tekstual prej Kur’anit:

Allahu i Madhëruar kur flet për namazin thotë:

"æóÃóÞöãö ÇáÕøóáÇóÉó ØóÑóÝóíö ÇáäøóåóÇÑö æóÒõáóÝÇð ãøöäó Çááøóíúáö

Dhe fale namazin në dy skajet e ditës, e edhe në orët e afërta (me ditën) të natës...". Hud, 114.

Për agjërimin:

"ÃóíøóÇãÇð ãøóÚúÏõæÏóÇÊò

Ditë të caktuara...". El Bekare, 184.

Për Haxhin:

"ÇáúÍóÌøõ ÃóÔúåõÑñ ãøóÚúáõæãóÇÊñ

Haxhi është në muajt e caktuar...". El Bekare, 197.

Kurse për fenë si tërësi dhe e cila përshinë dhe adhurimin si pjesë qenësore e saj tha:

"æóÇÚúÈõÏú ÑóÈøóßó ÍóÊøóì íóÃúÊöíóßó ÇáúíóÞöíäõ

Dhe adhuroje Zotin tënd deri të vijë ty e vërteta (vdekja)". El Hixhr, 99.

"íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇú ÇÊøóÞõæÇú Çááøåó ÍóÞøó ÊõÞóÇÊöåö æóáÇó ÊóãõæÊõäøó ÅöáÇøó æóÃóäÊõã ãøõÓúáöãõæäó

O ju që besuat, kini frikë All-llahun me sinqeritet të vërtetë dhe mos vdisni, pos vetëm duke qenë muslimanë (besimtarë)!". Ali Imran, 102.

3. Atëherë cili është pozicioni i duhur i besimtarit?

Dituria e tij se veprat nuk llogariten me fillim por me fund, pra jo si i nis por si i përfundon ato, bën që për përfundimin e tyre të suksesshëm të jetë më kureshtar se sa për fillimin e tyre. Pejgamberi, alejhi's selam ka thënë:

“æÅäãÇ ÇáÃÚãÇá ÈÇáÎæÇÊíã

...dhe veprat llogariten sipas fundit të tyre”. Buhariu.

Pastaj ai e ka porosi që të keqen ta pasojë me të mirë e jo anasjelltas ndryshe ideali mbetet ëndërr e parealizuar. Allahu thotë:

“Åöäøó ÇáúÍóÓóäóÇÊö íõÐúåöÈúäó ÇáÓøóÜíøöÆóÇÊö

...S'ka dyshim se veprat e mira i shlyejnë ato të këqijat...”. Hud, 114.

Kurse Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë:

" æóÃóÊúÈöÚú ÇáÓøóíøöÆóÉó ÇáúÍóÓóäóÉó ÊóãúÍõåóÇ

...dhe pasoje të keqen me të mirë sepse kështu e fshin atë..."[1].

Do tua sjell një ngjarje, vlerësimin për të cilën e kërkoj nga ju. Një njeri ka ndërtuar një shtëpi te bukur, te cilën e ka dekoruar me pas me tulla dekoruese e pastaj ato i ka lyer me çimento. Cka mendoni për këtë?

Mendojeni këtë edhe për atë qe ka agjëruar, ka bërë vepra të mira, ka therë kurban, e pastaj këto i përcjell-pason me të këqija! Cili është gjykimi juaj për të?

4. Shkaqet e humbjes pas udhëzimit

1) Simptomat e para të kësaj humbjeje vërehen në nostalgjinë që njeriu mund të ketë për te kaluarën, kur ishte në humbje. E sheh tek të flet për të kaluarën dhe disi ndien një lloj krenarie të fshehur për të. "Rrinim e këndonim...", "Kam bërë këtë e këtë por - me një elhamdulilah të zbehur - Allahu i Madhëruar më udhëzoi", etj. Ky është defekt, që këtë njeri e ka përcjellë prej momentit kur i është kthyer së vërtetës. Ai i cili pendohet patjetër se duhet t'i ketë dy komponentë në traditën e tij të re:

A) Urrejtjen e së kaluarës. Ajo duhet t'i shkaktojë neveri. Pejgamberi, alejhi’s selam ka thënë:

" ÇáäøóÏóãõ ÊóæúÈóÉñ

Keqardhja për bërjen e mëkatit është pendim"[2].

B) Shkëputjen totale të lidhjeve me të kaluarën, madje qoftë edhe me nijetin më të mirë – udhëzimin e tyre. Rasti i sahabiut, Merthedit, që shkoi në Mekke për të tërhequr muslimanët e dobët për në Medinë ku u takua me një femër-prostitutë me të cilën shkonte në periudhën paraislame. Ajo e ftoi të bëntë zina me të porse ai refuzoi. Kur shkoi në Medinë, kërkoi leje nga Pejgamberi, alejhi’s selam që të martohej me të. Pejgamberi, alejhi’s selam nuk iu përgjigj derisa zbriti ajeti:

" ÇáÒøóÇäöí áóÇ íóäßöÍõ ÅáøóÇ ÒóÇäöíóÉð Ãóæú ãõÔúÑößóÉð æóÇáÒøóÇäöíóÉõ áóÇ íóäßöÍõåóÇ ÅöáøóÇ ÒóÇäò Ãóæú ãõÔúÑößñ æóÍõÑøöãó Ðóáößó Úóáóì ÇáúãõÄúãöäöíäó

Laviri nuk do të duhej të martohej me tjetërkë, pos me ndonjë lavire ose idhujtare, e me laviren nuk do të duhej të martohet kush, pos ndonjë lavir o idhujtar. Ajo (kurvëria ose martesa me të) është e ndaluar për besimtarët". En Nur, 3.

Pra, lidhjet me të kaluarën me asnjë kompromis nuk duhet të rifillojnë me përjashtim nëse ata pendohen dhe i bashkohen karvanit të të penduarve.

Në këtë kontekst, lidhjet duhet shkëputur edhe me shokët e vjetër. Qëndrimi me ta, sado i fortë që të jesh, të mund, ashtu siç mundi disa ish-sahabi të Pejgamberit, alejhi’s selam. Abdullah Xhahshi ishte prej sahabijve që madje edhe migroi në Abisini por atje si pasojë e qëndrimit me shokë të këqij, kaloi në krishterizëm dhe vdiq si i pafe. Kjo për shkak se njeriu ndonjëherë për të mos ua prishur shokëve bën atë dëshpërimin prej së cilës do e ndijë përgjithmonë. Ukbe b. Muiti nuk e pati pranuar Islamin por kurrë Pejgamberin, alejhi’s selam nuk e shqetësonte derisa të tjerët e bënin këtë madje fituan për shtypjen se ai tashmë kishte hyrë në fenë e tij. Për ta vërtetuar këtë, Ukbe-ja kishte një shok nga Shami, të cilin e donte shume, kështu që kur erdhi ai ne Mekke, kurejshët i treguan për rastin. Ai u hidhërua aq shumë saqë Ukbes nuk i foli fare. Nëse do të jemi siç ishim, atëherë bëji keq këtij njeriu!- kushtëzoi ai. Ukbeja, për t'ia bërë qejfin, shqetësoi Pejgamberin, alejhi’s selam, i cili u lut kundër tij. Ukbeja u mbyt në luftën e Bedrit kurse Allahu i Madhëruar shpalli:

"æóíóæúãó íóÚóÖøõ ÇáÙøóÇáöãõ Úóáóì íóÏóíúåö íóÞõæáõ íóÇ áóíúÊóäöí ÇÊøóÎóÐúÊõ ãóÚó ÇáÑøóÓõæáö ÓóÈöíáðÇ * íóÇ æóíúáóÊóÇ áóíúÊóäöí áóãú ÃóÊøóÎöÐú ÝõáóÇäðÇ ÎóáöíáðÇ * áóÞóÏú ÃóÖóáøóäöí Úóäö ÇáÐøößúÑö ÈóÚúÏó ÅöÐú ÌóÇÁóäöí æóßóÇäó ÇáÔøóíúØóÇäõ áöáúÅöäúÓóÇäö ÎóÐõæáðÇ

Atë ditë zullumqari do t'i kafshojë duart e veta dhe do të thotë: "I mjeri unë, ta kisha marrë rrugën e Pejgamberit! 28. O shkatërrimi im, ah të mos e kisha bërë filanin mik! 29. Në të vërtetë, pasi e gjeta rrugën e drejë, ai më largoi mua prej asaj, e djalli është ai që njeriun e humb dhe e lë të vetmuar". El Furkan, 27-29.

Mendo, ndoshta edhe ti vëlla do të jesh nesër prej atyre që nga dëshpërimi i humbjes së pasojë e shoqërisë së keqe do t'i thoni këto fjalë.

2) Lidhja me veprat e njerëzve...Ka mësuar të vërtetën, është udhëzuar por prapë i kthehet avazit të vjetër për shkak se filani që falet para meje shumë po punuaka kështu e pse jo edhe unë..Madje në disa raste të thotë: Po a nuk e ke parë filan hoxhën të ketë bërë kështu e ashtu?!

Kjo është nyja e problemit, zgjidhja e së cilës bëhet duke mësuar të vërtetën se feja nuk merret nga njerëzit por nga burimet. Nëse, kushtimisht, e paska parë një hoxhe ta ketë shkelë një dispozitë fetare, athua vallë ka lexuar se Pejgamberi, alejhi’s selam e ka bërë një gjë të tillë. Jo, madje ai duhet të pasohet, siç thotë Allahu i Madhëruar:

"áóÞóÏú ßóÇäó áóßõãú Ýöí ÑóÓõæáö Çááøóåö ÃõÓúæóÉñ ÍóÓóäóÉñ áøöãóä ßóÇäó íóÑúÌõæ Çááøóåó æóÇáúíóæúãó ÇáúÂÎöÑó æóÐóßóÑó Çááøóåó ßóËöíÑÇð

Ju e kishit shembullin më të lartë në të dërguarin e All-llahut, kuptohet, ai që shpreson në shpërblimin e All-llahut në botën jetër, ai që atë shpresë e shoqëron duke e përmendur shumë shpesh All-llahun". El Ahzabë, 21.

3) Hipokrizia në emër të lehtësimeve dhe alternativave fetare. Shpesh, kur duan ta arsyetojnë një veprim, i dëgjon tek thonë: "Disa e kanë lejuar muzikën", "Disa, për neve në Evropë, kanë lejuar këtë e atë", arsye këto që tek Allahu i Madhëruar mund të mos jenë të justifikueshme. Këta sikur mendojnë se besimtari bën edhe të zbresë në besim kurse e kundërta është e vërtet. Besimtari duhet të ngritet për çka duhet të sakrifikojë me disa gjëra të lejuara. Mu për këtë, Allahu i Madhëruar kur përshkruan të mirët, thotë:

"æóÇáøóÐöíäó íõãóÓøóßõæäó ÈöÇáúßöÊóÇÈö æóÃóÞóÇãõæÇú ÇáÕøóáÇóÉó ÅöäøóÇ áÇó äõÖöíÚõ ÃóÌúÑó ÇáúãõÕúáöÍöíäó

Po atyre që i përmbahen librit dhe e falin namazin, Ne nuk u humbim shpërblimin të mirëve". El A'rafë, 170.

4) Qasja e gabuar ndaj tk këqijave. Ka edhe të atillë që në emër të sinqeritetit të prishtë, devijojnë. "Unë kam bërë mëkate dhe e ndiej veten hipokrit ndaj nuk dua te shkoj ne xhami, nuk dua te vazhdoj më".

Kjo është anomali ngase të sëmuret njeriu dhe të mos insistoj në shërim nuk ka të komentohet ndryshe vetëm se si çmenduri. Në vend se të ngulësh këmbë në këtë, duhet të kërkosh ilaçin e zemrës-pendimin. Hudhejfe kur ndjeu në zemrën e tij hipokrizi por assesi sikur kjo për të cilën po flasim shkoi tek Pejgamberi, alejhi’s selam dhe kërkoi shërim. Pra duhet kërkuar patjetër atë. Allahu i Madhëruar thotë:

"íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ÊõæÈõæÇ Åöáóì Çááøóåö ÊóæúÈóÉð äøóÕõæÍÇð ÚóÓóì ÑóÈøõßõãú Ãóä íõßóÝøöÑó Úóäßõãú ÓóíøöÆóÇÊößõãú

O ju që keni besuar, pendohuni tek All-llahu me një pendim të sinqertë në mënyrë që Zoti juaj t'i largojë prej jush të këqijat...". Et Tahrim, 8.

Përfundim

Shanset ndonjëherë janë jetike. Meqenëse vdekja është e fshehtë dhe koha e saj nuk dihet, atëherë pendimi është pika e parë e agjendës sonë e pastaj vazhdimi në programin që Allahu e përshkruan në këtë ajet:

" æóÅöäøöí áóÛóÝøóÇÑñ áöãóäú ÊóÇÈó æóÂãóäó æóÚóãöáó ÕóÇáöÍðÇ Ëõãøó ÇåúÊóÏóì

Nuk ka dyshim se Unë e fal atë që është penduar, që ka besuar, që ka bërë vepra të mira dhe që përqëndrohet për në rrugën e drejtë". Taha, 82.

Pra, pendohuni, besoni, bëni vepra të mira dhe vazhdoni në to derisa t'iu arrijë exheli-vdekja!

Allahu i Madhëruar na bëftë prej atyre që me rastin e vdekjes marrin përgëzimet prej melaikeve për sinqeritetin e tyre dhe shpërblimin me Xhennet!

AMIN!

Përgatiti: Sedat ISLAMI

4/12/2009, Vushtrri, Kosovë

--------------------------------------------------------------------------------

[1] Transmeton Tirmidhiu ndërsa Albani e ka cilësuar hasen.

[2] Transmeton Ibni Maxheh ndërsa Albani e ka cilësuar autentik.